Świąteczny piernik bezglutenowy
Ten wilgotny piernik bezglutenowy przygotowuję z dodatkiem miodu, kakao i powideł śliwkowych, które trafiają zarówno do ciasta, jak i do przełożenia. Dzięki temu piernik pozostaje miękki, ma wyraźnie korzenny smak i dobrze się kroi. Najlepszy efekt uzyskuję, gdy piekę go 2–3 dni przed świętami, po wystudzeniu przekładam powidłami i szczelnie przechowuję. W tym czasie smaki lepiej się łączą, dlatego jest to dobry piernik bez glutenu na święta, który można przygotować z wyprzedzeniem.
Wilgotny piernik bezglutenowy – najważniejsze informacje
- Przygotowanie masy: około 20 minut
- Pieczenie: 55–65 minut
- Temperatura: 170°C
- Forma: keksówka o wymiarach około 20×30
Piernik możesz przygotować przed świętami. Po całkowitym wystudzeniu przełóż go powidłami, szczelnie zabezpiecz i pozostaw na 2–3 dni, aby jego struktura się ustabilizowała, a korzenne aromaty połączyły.
Planujesz również inne świąteczne wypieki i dania? Zobacz wszystkie bezglutenowe przepisy na Boże Narodzenie.
Piernik bezglutenowy – składniki
- 200 g mąki ryżowej
- 50 g skrobi ziemniaczanej
- 2 łyżki kakao
- 2 łyżeczki przyprawy do piernika
- 1 łyżeczka sody
- ½ łyżeczki proszku do pieczenia bez glutenu
- szczypta soli
- 120 g miodu
- 80 g masła lub oleju kokosowego
- 150 g powideł śliwkowych do masy
- 150 g powideł śliwkowych do przełożenia
- 2 jajka
- 150 ml mleka
- 1 łyżeczka wanilii
Jak upiec piernik bezglutenowy – przygotowanie krok po kroku
- W garnku na małym ogniu podgrzej miód z masłem (lub olejem), aż się połączą.
- Zdejmij z ognia, dodaj powidła śliwkowe i dokładnie wymieszaj.
- Odstaw do lekkiego przestudzenia – masa ma być ciepła, nie gorąca.
- W misce połącz wszystkie suche składniki.
- Do przestudzonej masy miodowej dodaj jajka, mleko i wanilię.
- Połącz mokre składniki z suchymi, mieszając tylko do uzyskania jednolitej masy.
- Przełóż masę do przygotowanej foremki (keksówki lub formy z kominem) wyłożonej papierem do pieczenia.
- Wstaw do nagrzanego piekarnika do 170°C.
- Piecz 55–65 minut, do momentu, aż suchy patyczek wyjdzie czysty.
- Po upieczeniu pozostaw piernik w formie 10 minut, następnie wyjmij i ostudź.
- Po tym czasie przekrój na pół i przełóż powidłami.
Dlaczego w tym pierniku bezglutenowym łączę mąkę ryżową ze skrobią ziemniaczaną?
Podstawą przepisu jest 200 g mąki ryżowej i 50 g skrobi ziemniaczanej. Mąka ryżowa tworzy neutralną bazę dla kakao i przypraw korzennych, natomiast skrobia sprawia, że struktura piernika jest lżejsza i mniej zwarta. Za wilgotność ciasta odpowiadają przede wszystkim powidła, miód, tłuszcz i mleko. Nie polecam przypadkowo zmieniać proporcji mąki i skrobi, ponieważ może to wpłynąć na konsystencję masy oraz gotowego piernika.
Wariant piernika z mąką gryczaną
Aby uzyskać bardziej wyrazisty, lekko gryczany smak, 50 g mąki ryżowej możesz zastąpić taką samą ilością mąki gryczanej. Proporcje wynoszą wtedy:
- 150 g mąki ryżowej;
- 50 g mąki gryczanej;
- 50 g skrobi ziemniaczanej.
Mąka gryczana nadaje piernikowi ciemniejszy kolor i intensywniejszy smak, który dobrze łączy się z miodem, kakao oraz przyprawami korzennymi. Nie zwiększaj jej ilości bez ponownego dopasowania receptury, ponieważ ma inną chłonność niż mąka ryżowa.
Po co podgrzewać miód z tłuszczem przed przygotowaniem piernika?
Krótkie podgrzanie sprawia, że masło się rozpuszcza, a miód staje się bardziej płynny. Dzięki temu można łatwiej połączyć je z powidłami i równomiernie rozprowadzić w całej masie na piernik bezglutenowy. Składniki podgrzewaj na małym ogniu tylko do momentu ich połączenia – nie doprowadzaj ich do wrzenia. Przed dodaniem jajek masa powinna przestygnąć i być jedynie lekko ciepła. Zbyt wysoka temperatura mogłaby spowodować ścięcie jajek.
Dlaczego warto upiec piernik bezglutenowy 2–3 dni przed świętami?
Ten piernik nie dojrzewa w taki sposób jak tradycyjny piernik staropolski. Po upieczeniu potrzebuje jednak czasu, aby jego miękisz się ustabilizował, a wilgoć pochodząca z miodu i powideł równomiernie rozłożyła się w cieście. Po około 24 godzinach piernik zwykle łatwiej się kroi, a aromaty kakao, miodu i przypraw korzennych stają się bardziej harmonijne. Przełożenie ciasta powidłami dodatkowo pomaga zachować jego miękkość. Najlepiej upiec piernik bezglutenowy 2–3 dni przed podaniem. Po całkowitym wystudzeniu przełóż go powidłami, szczelnie zawiń lub zamknij w pojemniku i przechowuj w chłodnym miejscu. Pozostawiony bez zabezpieczenia będzie tracił wilgoć zamiast stawać się bardziej miękki.
FAQ – piernik bezglutenowy
Poniżej odpowiadam na najczęstsze pytania dotyczące pieczenia, przechowywania i zmiany składników.
Jak rozpoznać, że piernik bezglutenowy jest już upieczony?
Pod koniec podanego czasu wbij patyczek w środkową, najwyższą część piernika. Nie powinno być na nim surowego ciasta, ale mogą pozostać pojedyncze wilgotne okruszki. Nie czekaj, aż patyczek będzie zupełnie suchy – niepotrzebne wydłużenie pieczenia może wysuszyć piernik.
Czy piernik bezglutenowy trzeba przechowywać w lodówce?
Po przełożeniu piernika powidłami najbezpieczniej szczelnie go zabezpieczyć i przechowywać w lodówce. Dotyczy to szczególnie domowych oraz niskosłodzonych powideł. Przed podaniem wyjmij piernik odpowiednio wcześniej, aby osiągnął temperaturę pokojową i odzyskał miękką konsystencję.
Dlaczego piernik bezglutenowy wyszedł suchy lub się kruszy?
Najczęstszą przyczyną jest zbyt długie pieczenie albo użycie większej i niższej formy, w której ciasto piecze się szybciej. Na konsystencję wpływa również zmiana proporcji mąki ryżowej i skrobi oraz niedokładne odmierzenie składników. Po wystudzeniu piernik należy szczelnie zabezpieczyć, ponieważ pozostawiony bez przykrycia będzie stopniowo wysychał.
Czy piernik bezglutenowy można przygotować bez nabiału?
Tak. Masło zastąp 80 g oleju kokosowego, a mleko – 150 ml niesłodzonego napoju roślinnego. Jeżeli przygotowujesz piernik dla osoby z celiakią, napój powinien być oznaczony jako bezglutenowy. Taka zmiana nie daje jednak wersji wegańskiej, ponieważ przepis nadal zawiera jajka i miód.
Jeśli zamiast ciasta chcesz przygotować małe korzenne wypieki, sprawdź przepis na miękkie pierniczki bezglutenowe.