Mąka orkiszowa – czy ma gluten?

Tak – mąka orkiszowa ma gluten. Orkisz to odmiana pszenicy, dlatego mąka orkiszowa zawiera gluten i nie jest produktem bezglutenowym. Mimo że często bywa postrzegana jako „lżejsza”, nie jest bezpieczna dla osób z celiakią ani z nietolerancją glutenu.

Orkisz a gluten – skąd bierze się nieporozumienie?

Orkisz to stare zboże należące do rodziny zbóż pszenicznych. Zawiera gluten w orkiszu w naturalnej postaci, podobnie jak pszenica. Mit o „bezglutenowym orkiszu” wynika z faktu, że:

• gluten zawarty w orkiszu bywa lepiej przyswajalny dla niektórych osób,
• mąka orkiszowa zawiera mniej kwasu fitynowego niż mąka pszenna,
• orkisz jest postrzegany jako produkt bardziej naturalny i pełnoziarnisty.

To jednak nie oznacza, że orkisz jest bezglutenowy.

Mąka orkiszowa zawiera gluten – co to oznacza w praktyce?

Mąka orkiszowa zawiera gluten, dlatego:

• nie nadaje się na dietę bezglutenową,
• nie jest bezpieczna dla osób z celiakią,
• powinna być wykluczona przy nietolerancji glutenu.

Dotyczy to wszystkich form: mąki orkiszowej jasnej, mąki orkiszowej pełnoziarnistej, a także produktów orkiszowych, takich jak chleb orkiszowy, makaron czy wypieki.

Orkisz a mąka pszenna – podobieństwa i różnice

Zarówno mąka orkiszowa, jak i mąka pszenna:

• zawierają gluten,
• są wykorzystywane w wypiekach,
• nie są bezglutenowe.

Różnice polegają na tym, że orkisz:

• zawiera więcej białka i błonnika,
• ma bogatszy profil składników mineralnych (żelazo, fosfor, wapń),
• bywa lepiej tolerowany przez osoby bez celiakii.

Zalety mąki orkiszowej – dla kogo jest odpowiednia?

Mąka orkiszowa ma wiele właściwości prozdrowotnych:

• jest bogata w błonnik, witaminy z grupy B i aminokwasy,
• zawiera cenne składniki mineralne,
• ma niższy indeks glikemiczny niż część mąk pszenicznych,
• bywa polecana osobom zdrowym oraz chorym na cukrzycę (bez nietolerancji glutenu).

Jednak osoby z celiakią lub nietolerancją glutenu powinny jej unikać.

Dieta bezglutenowa a produkty orkiszowe

Na diecie bezglutenowej należy wykluczyć:

• mąkę orkiszową,
• produkty z orkiszu,
• chleb orkiszowy, makarony i kasze orkiszowe.

Zamiast tego warto wybierać mąki bezglutenowe, np. ryżową, gryczaną, kukurydzianą lub owsianą bezglutenową.

Dieta bezglutenowa a mąka orkiszowa – dla kogo nie jest bezpieczna?

Mąka orkiszowa nie jest bezglutenowa i nie powinna być spożywana przez osoby na diecie bezglutenowej, w szczególności przez osoby z celiakią lub nietolerancją glutenu. Ponieważ orkisz zawiera gluten, wszystkie produkty orkiszowe – w tym mąka orkiszowa pełnoziarnista, pieczywo orkiszowe, makarony i wypieki – są źródłem glutenu i muszą być wykluczone z diety osób, które muszą unikać glutenu. Choć orkisz bywa uznawany za zdrowszą alternatywę dla mąki pszennej i ma korzystne właściwości odżywcze, nie jest bezpieczny dla osób z celiakią i nie stanowi alternatywy dla mąk bezglutenowych.

Podsumowanie – mąka orkiszowa czy ma gluten?

• Mąka orkiszowa ma gluten.
• Orkisz zawiera gluten, ponieważ jest odmianą pszenicy.
• Nie jest bezglutenowa i nie nadaje się dla osób z celiakią.
• Może być spożywana przez osoby zdrowe bez nietolerancji glutenu.
• W diecie bezglutenowej należy ją całkowicie wykluczyć.