Bezglutenowe kluski z makiem – tradycyjny przepis na Wigilię

Bezglutenowe kluski z makiem są słodkie, wilgotne i pełne świątecznych aromatów. Sprężysty makaron otula gęsta masa z mielonego maku, miodu, chrupiących orzechów i miękkich suszonych owoców, dzięki czemu w każdym kęsie pojawia się nieco inna struktura. Przygotowuję je z gotowego makaronu bezglutenowego, więc danie nie wymaga zagniatania ani wałkowania ciasta i może być gotowe naprawdę szybko. Najlepiej smakuje po schłodzeniu, gdy masa makowa gęstnieje, aromaty się łączą, a bakalie oddają jej swoją naturalną słodycz.

Bezglutenowe kluski z makiem – najważniejsze informacje

• Liczba porcji: 6
• Czas przygotowania: około 45 minut
• Przygotowanie wcześniej: masę makową możesz zrobić 1–2 dni przed Wigilią i przechowywać w lodówce. Makaron najlepiej ugotować w dniu podania

Składniki na bezglutenowe kluski z makiem

• 250 g bezglutenowego tagliatelle kukurydziano-ryżowego np. od Pasta Natura;
• szczypta soli do gotowania;
• 250 g suchego maku mielonego;
• około 500 ml mleka lub bezglutenowego napoju roślinnego;
• 70–80 g miodu, zależnie od oczekiwanej słodyczy;
• 40 g masła;
• 50 g rodzynek;
• 50 g posiekanych orzechów włoskich;
• 30 g płatków migdałowych lub posiekanych migdałów;
• 40 g kandyzowanej skórki pomarańczowej;
• 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego;
• opcjonalnie 2–3 łyżki mleka albo słodkiej śmietanki do rozluźnienia masy.

Bezglutenowe kluski z makiem – przygotowanie krok po kroku

1. Rodzynki zalej gorącą wodą i pozostaw na 10 minut. Następnie dokładnie je odcedź i osusz. Orzechy oraz migdały posiekaj na mniejsze kawałki.
2. Mleko wlej do garnka i podgrzej prawie do wrzenia. Dodaj mielony mak, zmniejsz ogień i gotuj przez około 5 minut, często mieszając, aby masa nie przywarła do dna.
3. Zdejmij garnek z palnika, przykryj i pozostaw mak na 10–15 minut. Następnie przełóż go na drobne sito wyłożone gazą i dokładnie odciśnij. Ten etap jest ważny — nadmiar mleka sprawiłby, że gotowe kluski byłyby wodniste.
4. W garnku rozpuść masło. Dodaj odciśnięty mak, rodzynki, orzechy, migdały i skórkę pomarańczową. Podgrzewaj przez 2–3 minuty na małym ogniu, cały czas mieszając.
5. Zdejmij masę z palnika. Dodaj miód oraz ekstrakt waniliowy i dokładnie wymieszaj. Jeżeli masa jest bardzo zwarta, dolej 2–3 łyżki ciepłego mleka albo śmietanki. Powinna być wilgotna i łatwa do rozprowadzenia, ale nie płynna.
6. Bezglutenowe tagliatelle ugotuj w dużej ilości osolonej wody zgodnie z instrukcją na opakowaniu. Wybierz dolną granicę podanego czasu — makaron powinien pozostać sprężysty, ponieważ dodatkowo zmięknie po połączeniu z masą makową.
7. Odcedź makaron, ale nie płucz go długo zimną wodą. Szerokie wstążki pokrój nożyczkami kuchennymi lub nożem na krótsze kawałki przypominające kluski.
8. Jeszcze ciepły makaron przełóż do garnka z masą makową. Wymieszaj delikatnie szeroką łyżką, aby równomiernie pokryć kluski i ich nie połamać.
9. Spróbuj i w razie potrzeby dodaj więcej miodu albo niewielką ilość mleka. Bezglutenowe kluski z makiem możesz podać od razu na ciepło lub schłodzić i przechować w lodówce do kolacji wigilijnej.

Jaki makaron bezglutenowy wybrać do klusek z makiem?

Najbardziej zbliżony do tradycyjnych klusek będzie bezglutenowy makaron:

• bezglutenowe łazanki – najlepsze do klasycznej wersji;
• tagliatelle lub pappardelle – po ugotowaniu wystarczy pokroić je na krótsze kawałki;
• makaron kokardki – dobrze utrzymuje gęstą masę makową;
• świderki – praktyczna i łatwo dostępna alternatywa;
• krótki makaron kukurydziano-ryżowy – zwykle pozostaje zwarty po ugotowaniu.

Unikałabym bardzo cienkiego makaronu ryżowego, nitek oraz makaronu konjac. Pierwszy łatwo skleja się i ginie w ciężkiej masie makowej, natomiast konjac ma sprężystą konsystencję, która nie pasuje do tradycyjnego charakteru dania. Makaron ugotuj al dente, zgodnie z dolną granicą czasu podanego na opakowaniu. Po odcedzeniu nie płucz go długo zimną wodą — powinien pozostać lekko ciepły, aby łatwo połączył się z masłem i masą makową. Przy celiakii wybierz produkt jednoznacznie oznaczony jako bezglutenowy.

Jak wybrać bezglutenowy mak lub gotową masę makową?

Do tego przepisu najlepiej wykorzystać suchy mak mielony oznaczony jako bezglutenowy. Pozwala samodzielnie dobrać ilość miodu, bakalii i mleka, a po odciśnięciu daje gęstą masę, która dobrze oblepia makaron. Mak mielony skraca też przygotowanie, ponieważ nie wymaga użycia maszynki. Przy zakupie sprawdź:

• obecność określenia „produkt bezglutenowy” lub licencjonowanego znaku Przekreślonego Kłosa;
• pełny skład i ostrzeżenia o możliwej obecności glutenu;
• datę ważności — zmielony mak szybciej jełczeje;
• stan opakowania i sposób przechowywania produktu.

Przy celiakii nie wystarczy, że mak jest naturalnie bezglutenowy. Polskie Stowarzyszenie Osób z Celiakią i na Diecie Bezglutenowej zaleca dokładne czytanie całego opakowania oraz wybieranie w pierwszej kolejności produktów z licencjonowanym znakiem Przekreślonego Kłosa lub wyraźnym oznaczeniem „produkt bezglutenowy”. 

Czy można wykorzystać gotową masę makową?

Tak, ale wybierz masę jednoznacznie oznaczoną jako bezglutenowa. Sprawdź również procentową zawartość maku — część gotowych produktów zawiera dużo syropu, cukru, wody i niewielką ilość bakalii. Zbyt rzadka masa nie będzie dobrze trzymała się makaronu. W szybszej wersji użyj około 500–600 g gotowej bezglutenowej masy makowej na 250 g makaronu. Nie dodawaj od razu miodu ani mleka. Najpierw wymieszaj ugotowany makaron z masą, a dopiero później oceń jej słodycz i konsystencję. Orzechy, migdały lub rodzynki możesz dodać osobno, jeśli w gotowym produkcie jest ich niewiele.

Czy bezglutenowe kluski z makiem można przygotować wcześniej?

Tak, ale najlepiej przechowywać osobno masę makową i makaron. Masę możesz przygotować 1–2 dni przed Wigilią, przełożyć do szczelnego pojemnika i wstawić do lodówki. Przed podaniem podgrzej ją na małym ogniu, dodając 1–2 łyżki mleka, jeśli nadmiernie zgęstniała. Makaron ugotuj w dniu podania. Po kilku godzinach w masie makowej nadal będzie smaczny, ale przechowywany przez całą noc może wchłonąć zbyt dużo wilgoci i stracić sprężystość. Jeżeli chcesz przygotować całe danie rano, ugotuj makaron al dente, połącz go z masą i przechowuj w lodówce nie dłużej niż do wieczora. Kluski wyjmij około 30 minut przed podaniem albo delikatnie je podgrzej, dodając odrobinę mleka.

FAQ